interview Franziska Wühr

door zr Rosaliene Israël

“Ik heb geleerd met frustraties te leven en ze ook te delen”

Franziska Wühr loopt vanaf oktober 2013 een half jaar stage bij Oudezijds 100 als maatschappelijk werker. Ze komt uit Aschaffenburg (Dld.) en is een enthousiaste Taizé-ganger.

Wat is jouw verhaal?

Ik ben 26 en kom uit Aschaffenburg. Dat is een kleine stad in Duitsland, dicht bij Frankfurt. Ik hou van reizen en veel van mijn vakanties heb ik doorgebracht in de oecumenische gemeenschap van Taizé. Deze gemeenschap is een belangrijke plek voor mij geworden en ik heb er veel van mijn internationale vrienden leren kennen. Als ik niet op reis of in Taizé ben, leef ik thuis met mijn moeder en mijn kater Sammy. Mijn vrije tijd breng ik het liefst door met mijn familie en mijn vrienden. Aangezien ik van internationaliteit, mensen en gezelligheid houd, houd ik natuurlijk ook van avontuur en het opdoen van nieuwe ervaringen. Vandaar dat ik nu een paar maanden in het buitenland ben gaan werken.

Hoe ben je op Oudezijds 100 terecht gekomen?

In 2012 heb ik twee maanden als vrijwilliger in Taizé geleefd en gewerkt. Het was een leuke en betekenisvolle tijd, waarin ik ook veel voor mijn werk als maatschappelijk werker geleerd heb. Eén week samenleven en bidden met mensen uit verschillende naties en culturen en met verschillende sociale en kerkelijke achtergronden is leuk, maar als het langer duurt, wordt het toch iets spannender. Zeker als je echt alles met elkaar moet delen: het dagelijks leven, het werk en de douches. Tegen het einde van mijn studie kwam natuurlijk de vraag op wat ik daarna zou gaan doen. Van een collega-student hoorde ik van het Leonardo-Da-Vinci Programma, dat afgestudeerde studenten de kans geeft om na hun studie een tijdje naar het buitenland te gaan om daar te werken en de interculturele horizon te verbreden. Uiteindelijk kwam ik via een Nederlands meisje, dat met mij in Taizé gewoond had, op de homepage van Oudezijds 100 terecht. Ik heb de Engelse versie van de homepage heel goed gelezen, want ik vond het eerst toch een beetje raar, een gemeenschap midden op de Wallen… Maar ik vond het ook heel interessant en wat ik over visie van Oudezijds 100 op maatschappelijk werk las, sprak mij erg aan.

Wat is het belangrijkste dat je tot nu toe hebt geleerd?

Poeh… dat is een moelijke vraag! Ik leer iedere dag zo veel, dat het moelijk is daar een keuze uit te maken. Aan de ene kant zijn er dingen die ik persoonlijk over me zelf heb geleerd. Dat gebeurt gewoon in het dagelijkse leven in een gemeenschap. Ik heb geleerd een balans vinden tussen privacy en samenleven. Meestal is het best gezellig met zo veel verschillende mensen onder één dak te wonen, maar soms is dat toch ook best moeilijk. Soms heb je gewoon een slechte dag, als je met het verkeerde been uit bed gestapte bent, en dan sta je niet te springen om alles met je huisgenoten te delen. Soms moet je dat dan ook duidelijk maken. Ik denk dat hoort bij geven en nemen is, zoals alles wat wij hier leven. Ook het maatschpaplijk werk hier zie ik als een geven en nemen. Wij zijn samen onderweg. Soms betekent dat dat je je een beetje moet haasten en op een ander moment moet je juist een stapje terug doen. En ik heb geleerd dat frustraties er ook bij horen. Ik heb geleerd met frustraties te leven en ze ook te delen. En wat zo leuk aan een gemeenschap is, dat we de verantwoordelijkheid als gemeenschapsleden en collega’s samen dragen. Wat betref mijn visie op maatschappelijk werk heb ik tot nu geleerd dat het mogelijk is, ook in tijden van confrontaties en moelijkheden, steeds naast iemand te blijven staan. Dat er altijd ruimte is voor dialoog is. Dat ik geen stappen zet voor iemand, maar dat ik met iemand mee op weg ga. En ik heb geleerd dat het best mogelijk is om niet te veroordelen, zoals ik vaak – helaas ook binnen de hulpverlening – zie. Ik weet nu dat er een meer menselijke manier van maatschappelijk werk mogelijk is.

Het jaarthema is dit jaar Spe Gaudentes: vreugde-vol-leven. Wat zie jij daarvan terug in het leven op Oudezijds 100?

Vreugde-vol-leven... dan moet ik meteen denken aan het Taizé-lied “Behüte mich Got”: Behüte mich Gott. Ich vertraue dir. Du zeigst mir den Weg zum Leben. Bei dir ist Freude, Freude in Fülle. Dit lied raakt voor mij aan drie dingen uit het dagelijkse leven op Oudezijds 100.

Het eerste is vertrouwen. Een gemeenschap die niet alleen een woongemeenschap wil zijn waar iederen zijn eigen eten kookt, moet gebouwd zijn op vertrouwen. Vertrouwen op de ander, die naast mij leeft, zodat ik mij thuis en veilig voelen kan. Het vertrouwen van mensen is heel kwetsbaar en mensen, die vanuit de rafelranden van de maatschappij naar Oudezijds100 komen, hebben dit vertrouwen, in zichzelf en in de ander, vaak verloren. Hier vinden zij mensen op wie ze zich verlaten kunnen. Mensen die een veilige plek willen bieden en die blijven als anderen weer vertrekken. Maar dit vertrouwen moet ook op een andere vorm van vertrouwen gebouwd zijn: het vertrouwen op God. In onze kapel wordt dat voor mij duidelijk. Daar komen wij samen, hoe verschillend wij ook zijn. De kapel is de ruimte voor dat wat menselijke handen niet kunnen doen. Waar het niets uitmaakt wie we zijn, of we nu maatschappelijk werker zijn of dat ons leven chaos is geworden. Het vertrouwen op God en onze hoop die wij in de kapeldiensten laten zien, is dat waar voor mij onze hulp begint en misschen ook waar zij eindigt. We helpen uit een christelijk mensbeeld en verstaan van het leven. Maar vaak voelen we ons hulpeloos en dan kunnen wij dat voor God brengen en op zijn steun hopen. En ook voor wie die niet geloven of geen relatie met de kerk of God hebben zelf is er ruimte. Daarom vind ik onze voorbeden zo mooi. Omdat er een vaste plek is om de namen van mensen te noemen die ons lief zijn. En ik geloof dat dat de enige moment van de kapel is waar zonder uitzondering alle mensen bereikt worden.

Het tweede is voor mij “den Weg zum Leben”. Wij zijn samen op weg. Soms zijn de wegen makkelijk en soms zijn ze moeilijk. Bijvoorbeeld naar het ontbijt... dan is de weg soms echt heel moelijk. Maar dat maakt deze plek authentiek. Soms zijn wegen hier ook verwarrend. Ik ben niet alleen iemands maatschappelijk werker, maar ook zijn of haar huisgenoot. Dat betekent dat we op onze weg samen stappen zetten, vooruit, maar ook achteruit. Ik ben blij dat er hier ook ruimte en tijd is om stappen terug te doen als dat nodig is.

En het laatse deel is “Freude in Fülle”. Dat is nauw verbonden met vreugde-vol-leven. Vreugde is in het leven op Oudezijds 100 vaak te ervaren. De geboorte van een kindje, een verjaardag, een feestje hier een feestje daar. Er wordt veel gelachen, ook bij het ontbijt, en vaak doen we leuke dingen samen en niet alleen de afwas. En ook als ik een slechte dag heb, zijn er momenten die me het slechte doen vergeten. We leven hiet niet alleen en dus delen we ook de vreugde. Dat wij allemaal verschillend zijn en ook verschillende culturele achtergronden hebben, doet daar niets vanaf. Ook dat brengt vreugde en leven in dit volle huis.